Η μετάφραση του επιλόγου του βιβλίου “The Wikipedia Revolution” (Andrew Lih, 2009), δημοσιεύεται υπό την άδεια Creative Commons BY 3.0, που επιτρέπει την αντιγραφή και τη διανομή του έργου.

(Χρόνος ανάγνωσης: ~3 λεπτά)

Σχέση με το Ίδρυμα Wikipedia

Καθώς η αγγλόφωνη Wikipedia είναι μακράν η μεγαλύτερη από όλα τα εγχειρήματα του Ιδρύματος Wikimedia, προσελκύει την πλειοψηφία της δημοσιότητας, των επαίνων και των δωρεών προς το Ίδρυμα Wikimedia. Όμως το μέγεθος μπορεί να αποδειχθεί πρόβλημα. Καθώς συνεχίζει να αναπτύσσεται, τα υπόλοιπα εγχειρήματα και οι άλλες γλωσσικές εκδόσεις τείνουν να επισκιάζονται από την αγγλόφωνη Wikipedia.

Αυτό που ήταν κάποτε ένας λιτός «πενταψήφιος» προϋπολογισμός για τη συντήρηση μιας φτηνής, αλλά αποδοτικά αξιοποιημένης τεχνολογίας στοχεύει να ξεπεράσει τα 4 εκατομμύρια δολάρια το 2008. Με ένα νέο γραφείο στο Σαν Φρανσίσκο και δώδεκα έμμισθα στελέχη —με περισσότερα να αναμένονται— το Ίδρυμα βρίσκεται εν μέσω μιας πολιτισμικής αλλαγής. Αν το Ίδρυμα Wikimedia συνεχίσει να αναπτύσσεται, όπως προβλέπουν κάποιοι, θα αρχίσει να χρειάζεται όλο και περισσότερους πόρους για να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξή του. Έχουν προταθεί αρκετοί τρόποι αντιμετώπισης αυτού, από τον περιορισμό του αριθμού των λημμάτων, έως την τοποθέτηση διαφημιστικών στην κορυφή κάθε σελίδας. Η προοπτική της διαφήμισης υπήρξε ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στην κοινότητα, ήδη από την αποχώρηση των Ισπανών Βικιπαιδιστών τον Φεβρουάριο του 2002, όταν η απλή αναφορά διαφημίσεων προκάλεσε μια μικρή εξέγερση. Ως αποτέλεσμα, οι πηγές εσόδων της Wikipedia υπήρξαν ιστορικά περιορισμένες, προερχόμενες από την πώληση ενημερώσεων ή «feeds», αλλαγών περιεχομένου σε μηχανές αναζήτησης. Ο κύριος όγκος των πόρων της προέρχεται από επιχορηγήσεις και δωρεές, που παραμένουν σταθερές τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, το Ίδρυμα είναι οριακά οικονομικά βιώσιμο. Χωρίς κεφάλαια, ο οργανισμός δεν διαθέτει πόρους για μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, και αυτό είναι κάτι που χρειάζεται να αντιμετωπίσει τώρα που στο Σαν Φρανσίσκο υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό εξεύρεσης πόρων.

Ο ρόλος αυτού του νέου, διευρυμένου έμμισθου εκτελεστικού προσωπικού προκαλεί ανησυχία. Σε έργα ανοικτού κώδικα χαρακτηρίζεται ως jalt — ο «παράγοντας ζήλιας και αλτρουισμού», δηλαδή διαφορετικής αμοιβής προσώπων για τη συμμετοχή τους. Η ανισότητα αυτή θα αποτελεί διαρκές πρόβλημα, καθώς ορισμένοι προγραμματιστές και επικεφαλής έργων λαμβάνουν οικονομική αποζημίωση για εργασία που προηγουμένως διενεργούνταν από εθελοντές. Θα διαταράξει άραγε τη δυναμική της κοινότητας, όπου οι εθελοντές τίθενται όλο και περισσότερο στο περιθώριο όταν πρόκειται για ζητήματα διακυβέρνησης και κατεύθυνσης;

Ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση στην προσπάθεια του Ιδρύματος για εξεύρεση περισσότερων πηγών εσόδων είναι ότι δεν έχει πείσει ότι απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα εγχειρήματα της Wikimedia δεν χρειάζονται επιπλέον πόρους· αλλά, πέρα από έναν αόριστα καθορισμένο στόχο για «μεγαλύτερη διάχυση» —ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες— το Ίδρυμα δεν έχει αποσαφηνίσει λεπτομερώς ποιες ανάγκες επιδιώκει να καλύψει. Εκτός κι αν το Ίδρυμα βελτιώσει τη σχέση του με την κοινότητα των συντακτών, η ισχυρή βάση υποστήριξης που απολαμβάνει σήμερα μπορεί να διαβρωθεί πολύ γρήγορα.