Η μετάφραση του επιλόγου του βιβλίου “The Wikipedia Revolution” (Andrew Lih, 2009), δημοσιεύεται υπό την άδεια Creative Commons BY 3.0, που επιτρέπει την αντιγραφή και τη διανομή του έργου.

(Χρόνος ανάγνωσης: ~3 λεπτά)

Αντιμέτωποι με την πραγματικότητα

Δεν είναι ξεκάθαρο αν η κοινότητα έχει συνειδητοποιήσει ότι αυτές οι πρόσφατες αλλαγές έχουν μεταβάλει θεμελιωδώς τη δυναμική της σύνθεση.

Με τον αργό μετασχηματισμό της πολιτικής προς το περιοριστικότερο, την πρόκληση της επεξεργασίας όλο και πιο σύνθετων λημμάτων και απλώς την κλιμάκωση από εκατοντάδες σε εκατομμύρια χρήστες, η κοινότητα της Wikipedia ίσως μοιάζει με τον βάτραχο που σιγοβράζει μέχρι θανάτου — ανίδεος για την εξελισσόμενη κρίση, επειδή δεν συνειδητοποιεί πόσο έχει αλλάξει σταδιακά το περιβάλλον της.

Τον πρώτο καιρό, όταν η κεντρική ομάδα των Βικιπαιδιστών αριθμούσε μερικές δεκάδες, ήταν εύκολο να διαμορφώνεται συναίνεση ως προς την πορεία, μέσα από μια οικεία συζήτηση. Αυτό συνέβαινε μέσα από συναδελφικές λίστες αλληλογραφίας και φιλικά διαδικτυακά δωμάτια συζητήσεων. Όμως η Wikipedia δεν είναι πια ένα μικρό χωριουδάκι γνώριμων κατοίκων· είναι μια μητρόπολη απρόσωπων περαστικών.

Ποιες είναι οι συνέπειες του μεγέθους; Με την επιρροή και το υψηλό προφίλ της εγκυκλοπαίδειας ήρθαν η ευθύνη και ο φόβος επιβλαβούς επεξεργασίας των λημμάτων. Καθώς ο πυρήνας της κοινότητας που υπήρχε στα πρώτα χρόνια της αγγλόφωνης Wikipedia δε συμβάδισε με την ανάπτυξη της κοινότητας, τα φόρουμ συζητήσεων χωρίστηκαν και υποδιαιρέθηκαν σε άκρως εξειδικευμένα θέματα.

Περιπτώσεις όπου δύο ιδιαίτερα δραστήριοι συντάκτες αποτυγχάνουν να συναντηθούν, κάτι σχεδόν αδύνατο στα πρώτα χρόνια, είναι πλέον συνηθισμένες και ίσως ο αναπόφευκτος κανόνας. Η Wikipedia είναι πλέον αρκετά τυπικό παράδειγμα ανθρώπινης ομάδας με μεγάλος εύρος κοινών δραστηριοτήτων — συνιστά τη βάση τοπικών κοινοτήτων που σχηματίζονται γύρω από κοινά εξειδικευμένα ενδιαφέροντα. Ο τρόπος αλληλεπίδρασης αυτών των κοινοτήτων και το κατά πόσο αποφεύγουν να διεκδικούν την ιδιοκτησία επί ομάδων λημμάτων (και τι συμβαίνει όταν δεν το καταφέρνουν) αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την εξέλιξη της κοινότητας.

Η στροφή της Wikipedia προς μια κατακερματισμένη κοινότητα διακινδυνεύει να καταστείλει ορισμένα από τα επαναστατικά της χαρακτηριστικά και αναπόφευκτα μεταβάλλει τη δυναμική της, αν και αυτή η «τραγωδία των κοινών» δεν συνιστά αποκλειστικότητα της Wikipedia. Πολλές διαδικτυακές κοινότητες, από το Usenet έως το DMOZ, έχουν έρθει αντιμέτωπες με το πρόβλημα της κλιμάκωσης. Ωστόσο, είναι ιδιαίτερα οξύ σε ένα τεράστιο εγχείρημα, όπου η συντήρηση λημμάτων (πάνω από 2,5 εκατομμύρια στην περίπτωση της αγγλόφωνης Wikipedia) είναι πρωταρχικής σημασίας και η υποβάθμιση της ποιότητας γίνεται αντιληπτή πολύ γρήγορα.

Μια Βικιπαιδίστρια, με το ψευδώνυμο Durova, είναι απαισιόδοξη σχετικά με την ικανότητα της Wikipedia να παραμείνει προσιτή. Διατύπωσε μια αρχή που φαίνεται να ιχνηλατεί την εξέλιξη της Wikipedia:

Ο τέταρτος νόμος της Durova: Οι μικροί οργανισμοί λειτουργούν βάσει σχέσεων. Οι επίσημες πολιτικές αναδύονται όταν ο οργανισμός γίνεται υπερβολικά μεγάλος για να λειτουργεί σε αυτή τη βάση. Οι πολιτικές συνεχίζουν να αυξάνονται τόσο σε αριθμό όσο και σε πολυπλοκότητα, αναλογικά με την ανάπτυξη του οργανισμού, μέχρις ότου οι πολιτικές πάψουν να λειτουργούν. Τότε παραμένουν τυπικά σε ισχύ, ενώ ο οργανισμός επανέρχεται στην λειτουργία βάσει σχέσεων.

Η σύσταση της Επιτροπής Διαιτησίας ήταν ένα παράδειγμα αυτής της εξάρτησης από θεσμοθετημένες διαδικασίες, καθώς ο Jimmy Wales δεν είχε πλέον τον χρόνο να επιλύει προσωπικά τις διαφορές, ως ευεργετικός δικτάτορας.

Προηγούμενο <– | –> Επόμενο